LAN HÀI HỒNG

Paphiopedilum delenatii Guillaum. 1924

Họ: Phong lan Orchidaceae

Bộ: Phong lan Orchidales

Mô tả:

Cây mọc thành bụi nhỏ trên các hốc đá ẩm. Lá dài 8 - 11cm, rộng 3 - 4cm, xếp 2 dãy, hình thuôn dài, mặt trên màu lục thẫm, mặt dưới nhạt hơn, có nhiều chấm màu tía. Cụm hoa dài 20cm, có 1 - 2 hoa, cuống màu lục, có chấm đỏ và lông thưa. Lá bắc 2, hình bầu dục, dài 1,2 - 1,5cm. Hoa màu hồng, đường kính khoảng 8cm.

Lá đài trên hình trứng, đều nhọn, mép hơi cuộn, dài 3cm, rộng 4cm, mặt trong màu hồng nhạt, có lông ngắn, mặt ngoài có nhiều chấm đỏ. Lá đài dưới gống lá đài trên về hình dạng nhưng lớn hơn một chút, ngắn hơn môi. Cánh hoa gần tròn, dài 3 - 4cm, rộng 2,4 - 3,5cm mặt trong màu hồng nhạt, mặt ngaòi có nhiều chấm màu hung đỏ, có lông thưa ngắn ở cả hai mặt.

Cánh môi màu đỏ tươi, hình trứng cầu, dài 2,5 - 3,8cm, miệng hình bầu dục, mép cuốn vào trong, có lông ngắn ở gốc. Nhị lép màu tím đỏ với một vệt rộng màu vàng tươi ở đỉnh, màu trắng ở gốc, hình thoi, dài 1,5cm, đầu tròn, mép có lông.

Sinh học:

Mùa hoa vào tháng 2 - 3. Tái sinh bằng hạt và chồi.

Nơi sống và sinh thái:

Mọc rất rải rác dưới tán rừng mưa nhiệt đới thường xanh mưa mùa ẩm, ở vùng núi đá, chịu hạn khá tốt.

Phân bố:

Loài đặc hữu của Việt Nam, mới chỉ gặp ở điểm lấy mẫu chuẩn thuộc tỉnh Khánh Hoà (Nha Trang) và một điểm thuộc phía bắc nhưng không rõ địa danh.

Giá trị:

Nguồn gen qúy, hiếm và độc đáo để lai tạo với một số loài lan hài khác tạo ra các dạng lan hài đẹp có ý nghĩa về khoa học và kinh tế. Đã được các chuyên gia về thực vật và các nhà bảo vệ môi trường quan tâm, được CITES (công ước quốc tế về buôn bán động thực vật có nguy cơ bị tuyệt chủng) ghi nhận.

Tình trạng:

Mức độ bị đe dọa: Bậc T.

Đề nghị biện pháp bảo vệ:

Bảo vệ loài trong tự nhiên, không chặt phá. Cần gấp rút đưa về trồng để giữa nguồn gen qúy hiếm. Điều tra thêm về nơi phân bố và tình trạng.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam - trang 354.