New Page 1
CHÀ VÁ CHÂN NÂU
Pygathrix
nemaeus nemaeus
Linnaeus, 1771
Simia nemaeus
Linnaeus, 1771
Họ: Khỉ Cercopithecidae
Bộ: Linh trưởng Primates
Mô tả:
Thân hình thon mảnh. Bộ lông nhiều mầu. Đỉnh đầu, trán màu đen. Mặt, cằm trắng
nhạt, lông dầy lên ở quanh mặt tạo thành vòng mặt. Vùng dưới mắt, dưới họng, cổ,
ngực màu hung đỏ rực rỡ. Lưng mầu xám nhạt, hoặc lốm đốm trắng xám. Vai màu xám
đen. Chân, tay rất dài. Cánh tay, bàn tay màu xám nhạt, các ngón tay màu đen.
Đùi màu đen, ống chân màu nâu đỏ thẫm. Mu bàn chân và các ngón màu đen. Đuôi rất
dài, lông màu trắng.
Sinh học:
Thức ăn chủ yếu của voọc vá là quả cây rừng, lá nõn cây, ngô khoai, sắn và rau
xanh trên nương rẫy. Mỗi năm đẻ 1 con, voọc con xuất hiện trong đàn vào mùa xuân
đầu mùa hạ.
Nơi sống và sinh thái:
Sống trong rừng già, rừng nguyên sinh trên núi cao 500 - 1000 m so với mặt biển.
Vùng hoạt đông kiếm ăn cả ở rừng thứ sinh, rừng thưa, rừng hỗn giao trong thung
lũng trên núi thấp, nương rẫy. Voọc vá sống thành đàn 5 - 10 con, có đàn đông
tới 20 - 30 con. Mỗi đàn có vùng sống hoạt động riêng tách biệt tương đối với
các đàn khác. Hoạt đông ban ngày vào hai buổi sáng và chiều tối. Buổi trưa và
đêm nghỉ ngơi, trú ẩn trên cây cao, trên mỏm đá, hoặc trong hốc đá khi trời
lạnh.
Phân bố:
Việt Nam: Từ Thanh Hóa (19030 độ vĩ bắc) dọc dãy Trường Sơn tới Gia
Lai, Kontum , Đắc Lắc, Lâm Đồng, Đồng Nai, Sông Bé, Tây Ninh.
Thế giới: Đảo Hải
Nam,
Lào, Cămpuchia.
Giá trị:
Giá trị khoa học: loài thú hiếm, phân bố hạn chế ở một số nước. Sách đỏ thế giới
xếp voọc vá vào bậc E.
Giá trị kinh tế: thịtv làm thực phẩm, xương làm dược liệu, da, lông xuất khẩu.
Tình trạng:
ở nước ta những năm trước đây, voọc vá gặp phổ biến ở nhiều nùng thuộc Hà Tĩnh
(Kỳ Anh, Hương Khê), Quảng Bình (Lệ Thủy, Bố Trạch, Tuyên Hóa). Trong nhiều năm
do săn bắn bừa bãi, khai thác rừng quá mức voọc vá ngày càng trở nên hiếm. Mức
độ đe dọa: bậc E.
Đề nghị biện pháp bảo vệ:
Cấm tuyệt đối không được bẫy bắt, săn bắn voọc vá. Tạm ngừng khai thác rừng ở
một số khu vực còn voọc vá sinh sống. Nuôi voọc vá ở vườn quốc gia để nhân giống
giữ nguồn gien.
Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt
Nam trang 45.
