|
BẠN BIẾT GÌ VỀ TÊN MỘT LOÀI SINH VẬT ?
Phân loại học là môn khoa học nghiên cứu để xác định phân loại
các loài sinh vật. Mục đích rủa môn phân loại học hiện đại là xây
dựng một hệ thống đánh giá phản ánh dược quá trình tiến hóa của
một nhóm loài từ tổ tiên xa xưa của chúng. Bằng việc xác định những
mối quan hệ giữa các loài. Các nhà phân loại học giúp các nhà sinh
học bảo tồn xác định các loài hoặc các nhóm loài có những đặc điểm
tiến hóa riêng hay đặc biệt có ý nghĩa cho những nỗ lực bảo tồn
đa dạng sinh học.
Theo cách đánh giá mới: Những loài tương tự tạo thành một Chi (Genus):
loài chim khướu Garrulax chinensis và nhiều loài chim biết hót khác
có đặc điểm cấu tạo tương tự được xếp trong Chi Khướu Garrulax.
Những Chi có đặc điểm cấu tạo hình thái và sinh học gần giống nhau
họp lại thành một Họ (Familia): tất cả các loài chim thuộc các Chi
gần giống với Chi Garrulax thuộc vào Họ Khướu Timaliidae.
Những Họ có đặc điểm gần nhau tạo thành một Bộ (Ordo): tất cả
những Họ chim có Họ hàng gần và có nhiều đặc điểm giống nhau hợp
thành Bộ Sẻ Passerifomes. Những bộ có nhiề đặc điểm giống nhau tạo
thanh một Lớp (Classis): tất cả các Bộ chim thuộc vào lớp Chim Aves.
Những lớp có đặc điểm gần nhau hợp thành một Ngành (Phyla): tất
cả các lớp động vật có xương sống tạo thành Ngành có dây sống Chordata.
Những ngành có đặc điểm gần nhau tạo thành một Giới (Kingdom):
tất cả các ngành động vật thuộc vào giới động vật Animalia.
Hầu hết các nhà sinh học bảo tồn hiện đại thừa nhận năm giới sinh
vật gồm: thực vật, động vật, nấm, sinh vật tiền nhân (các loài sinh
vật có cấu tạo đơn giản nhất không có nhân xác định. không sinh
sản hữu tính như vi khuẩn), sinh vật nguyên sinh Protista – các
loài sinh vật có cấu tạo phức tạp hơn và có nhân như nguyên sinh
động vật tảo đơn bào).
Mặc dù sự đa dạng tồn tại ở tất cả các bậc đơn vị phân loại, nhưng
trong thực tế các nỗ lực bảo tồn chủ yếu tập trung ở bậc loài.
Các nhà sinh học trên khắp thế giới thống nhất sử dụng một bộ
tên chuẩn thường gọi là tên khoa học hay tên Latinh khi thảo luận
về các loài. Hệ thống đặt tên loài thường dùng là danh pháp tên
kép được xây dựng từ thế kỷ thứ XVI bởi nhà sinh học người Thụy
Điển Carolus Linnaeus. Việc sử dụng
tên khoa học tránh được việc nhầm lẫn hay xảy ra khi người ta dùng
tên thường gọi theo địa phương trong cuộc sống hàng ngày. Chỉ có
tên khoa học là chính xác và được sử dụng thống nhất ở tất cả các
nước, bất kể ở nước đó người ta dùng ngôn ngữ gì. Tên khoa học của
loài gồm có hai từ như Chim khướu là Garrulax chinensis. trong đó Garrulax là tên của Chi, chinensis
là tên riêng của loài. Tên của chi có thể tạm hiểu như là Họ mà
con người vẫn dùng để thể hiện quan hệ của những người cùng dòng
tộc... còn tên riêng của loài có thể hiểu như tên riêng vẫn dùng
của mỗi con người vậy.
Tên khoa học được viết theo quy định về danh pháp như sau:
Chữ đầu tiên của tên chi phải được viết bằng chữ
hoa và tên của loài thì bao giờ cũng chỉ viết bằng chữ thường. Tên
khoa học bao giờ cũng được viết bằng chữ nghiêng hoặc được gạch
chân. Đôi khi tên khoa học được mang tên của người đặt tên như trong
trường hợp Homo sapien Linnaeus. tên này chỉ ra rằng Linnaeus là
người đâu tiên đề nghị đặt tên khoa học cho loài người. Nếu như
trong trường hợp chưa nhất trí còn tranh cãi về một số loài trong
chi hoặc trong trường hợp việc xác định các loài trong một chi chưa
được chắc chắn lắm thì người ta dùng ký hiệu viết tắt spp. hay sp.
(ví dụ: Garrulax spp... trong đó spp là gồm nhiều loài còn sp. là
loài chưa định được tên - có thể là loài mới). Nếu như loài không
có họ hàng hay có thể là loài duy nhất của chi đó thì gọi là loài
đơn của chi. Hoặc khi một chi không liên quan gì đến các chi khác
thì chúng lập thành một Họ - Họ đơn chi.
Phùng Mỹ Trung - Cục Hải Quan Đồng Nai - (theo Cơ sở sinh học Bảo tồn)
|
Từ điển Latin - Việt 