CHÀ VÁ CHÂN ĐEN

Pygathrix nigripes Milne - Edwards, 1871

Semnopithecus nigripes Milne - Edwards, 1871

Họ: Khỉ Cercopithecidae

Bộ: Linh trưởng Primates

Mô tả:

Mặt và cổ có khoang màu hạt dẻ. Trán, đỉnh đầu màu xám đen. Bộ lông dày mềm mại nhiều màu sặc sỡ. Lưng đốm đen xám. Chân, tay và đuôi rất dài (hơn 580mm). Hông trắng chuyển sang xám đen. Vùng bẹn và đuôi trắng đục.

Sinh học:

Thức ăn là quả, hạt, lá cây rừng, ngô khoai, sắn và rau xanh trên nương rẫy. Sinh sản rải rác quanh năm nhưng thường vào mùa xuân, mỗi năm đẻ 1 lứa, mỗi lứa 1 con.

Nơi sống và sinh thái:

Chà vá chân đen thường sống trong rừng già trên núi cao từ 300 m trở lên so với mặt biển. Nơi ở của chúng là những cánh rừng rậm trên đỉnh núi hoặc bên sườn núi có độ dốc lớn. Chúng sống thành từng nhóm 3 - 5 cá thể. Hoạt đông kiếm ăn vào hai buổi sáng và chiều ở trên cây, ít khi xuống mặt đất. Buổi trưa và ban đêm trở về nghỉ ngơi thường cố định khá lâu. Di chuyển chậm chạp hơn vượn và gây ra nhiều tiếng động xào xạc cành cây, rất dạn người.

Phân bố:

Việt Nam: Kontum (Sa Thầy), Đắc Lắc (Nam Ca), Lâm Đồng (Di Linh), thành phố Hồ Chí Minh, Vườn quốc gia Núi Chúa, Ninh Thuận và mới phát hiện  một quần thể khá lớn ở núi Chứa Chan thuộc tỉnh Đồng Nai.

Thế giới: Thái Lan và Cambodia.

Giá trị:

Phân loài đặc hữu Đông dương .

Tình trạng:

Chà vá chân đen là phân loài thú quý hiếm, sách đỏ thế giới xếp Chà vá chân đen vào bậc E. Ở nước ta trong những năm trước đây Chà vá chân đen có ở nhiều nơi, có những nơi số lượng khá phong phú (thành phố Hồ Chí Minh). Trong nhiều năm gần đây, do săn bắn quá mức, nhiều nơi đã trở nên rất hiếm. Mức độ đe dọa: bậc V.

Đề nghị biện pháp bảo vệ:

Cấm tuyệt đối săn bắn Chà vá chân đen. Xây dựng các khu bảo vệ ở Sa Thầy, bán đảo Sơn Trà, Yok Đôn, Nam Cát Tiên.

Tài liệu dẫn: Sách đỏ Việt Nam trang 225.